Tuvalu ekialdeko tropikaleko itsas-klima du, urte osoan zehar tenperatura altu eta hezeak izanik, baina eurite garaia (azaroa-apirila) eta lehorraren garaia (maiatz-urria) bereizten ditu. Prezipitazioaren eta itsas egoera aldaketen aldibereko eragina denboraldi-ekitaldietan sakon eragina du.
Udaberri (martxoa-maiatz)
Klima ezaugarriak
- Tenperatura: 25-30 °C inguruan egonkor
- Prezipitazioa: eurite garaiko amaieran, ekaitz eta stormigoak handitzea
- Itsas egoera: olatuak handitzen ari dira, arrantza eta nabigazioan arreta behar da
Ekitaldi nagusiak eta kultura
| Hilabetea |
Ekitaldia |
Edukia / Klimarekin lotura |
| Martxoa |
Pazkoa (Easter) |
Elizako ekitaldi kristauak. Euri egunetan elizan otoitzak nagusitzen dira. |
| Apirila |
Tradizionalki kantatzeko lehiaketa |
Gunean kanpo ospatzen da. Eurite garaiko hezetasuna ahalik eta gehien aprobetxatzen da. |
| Maiatza |
Taro jaialdia |
Taroen uzta eskertzeko jaia. Lehor garaia hasi baino lehen, lurra oraindik heze dago, uzta egiteko aproposa den garaia. |
Udara (ekaina-abuztua)
Klima ezaugarriak
- Tenperatura: 26-31 °C, tenperatura maximoa apur bat jaisten da
- Prezipitazioa: lehorraren erdiko iraupen batean prezipitazio gutxien dago
- Itsas egoera: bareta, bainu eta nabigazioan egokiena
Ekitaldi nagusiak eta kultura
| Hilabetea |
Ekitaldia |
Edukia / Klimarekin lotura |
| Ekaina |
Kanpoko arraun-aintza |
Arraun tradizionala. Itsas barean segurtasunez egin daiteke. |
| Uztaila |
Kultura Asteburu (dantza eta kanta) |
Herriz herriko kantak aurkezteko. Eguraldi egonkorra, kanpo estaldura erabiltzen da. |
| Abuztua |
Tradizioa ehuntzeko erakusketa |
Kanpo eta barruan lanak erakusten dira. Hezetasun baxua, ehunak gordetzeko eta ikusteko egokia. |
Udazkena (iraila-azaroa)
Klima ezaugarriak
- Tenperatura: 27-32 °C, berriz igotzen da
- Prezipitazioa: urriaren inguruan eurite garaia pixkanaka handitzen da
- Itsas egoera: itsas korronteak aldatzen dira, arrantzarako une egokigabe eta eguraldi txarrak egoten dira
Ekitaldi nagusiak eta kultura
| Hilabetea |
Ekitaldia |
Edukia / Klimarekin lotura |
| Iraila |
Futbol lehiaketa |
Hondartzan futbolarekin. Lehor garaiko azken eguraldia aprobetxatzen da. |
| Urrian |
Independente egunaren 1. urtemuga |
Herritarra. Lehor garaiko eguraldi egonkorra aprobetxatzen da, bandera altxatu eta paraden egitateak egiteko. |
| Azaroa |
Zikloiaren aurkako asteburua |
Euri garaia heldu aurreko prebentzio ekitaldia. Klima aldaketaren aurrean prestakuntza eta kontzientzia gehiago. |
Negua (abendua-otsaila)
Klima ezaugarriak
- Tenperatura: 25-30 °C, urteko tenperaturarik baxuena baino gertu
- Prezipitazioa: eurite garaia hasi, prezipitazioa azkar handitzen da
- Itsas egoera: olatuak eta ur altxapenak egon daitezke
Ekitaldi nagusiak eta kultura
| Hilabetea |
Ekitaldia |
Edukia / Klimarekin lotura |
| Abendua |
Gabon kanta |
Eliza eta etxeetara otoitzak eta abestiak. Euri egunetan barne ekitaldiak nagusitzen dira. |
| Otsaila |
Urte berri festa |
Itsasertzean suak eta festak. Eurite garaian euri gabe egonaldiak hautatzen dira. |
| Otsaila |
Uhiba bilera |
Tradizionalki zaharren bilera. Eurite garaiko lehen aldiko denbora librea aprobetxatzen da, barruan eztabaida eta harreman egiteko. |
Denboraldi ekitaldiak eta klima arteko lotura azterlana
| Denboraldia |
Klima ezaugarriak |
Ekitaldi nagusien adibideak |
| Udaberri |
Eurite garaiko amaierako hezetasuna eta ekaitzak |
Pazkoa, Tradizionalki kantatzeko lehiaketa, Taro jaialdia |
| Udara |
Lehorraren erdian prezipitazio gutxi eta itsas baretasuna |
Kanpoko arraun-aintza, Kultura asteburua, Erakusketa |
| Udazkena |
Lehorraren amaieratik eurite garaira gerturatzen |
Futbol lehiaketa, Independente egunaren urtemuga, Prebentzio asteburua |
| Negua |
Eurite garaiko hasierako ekaitzak eta olatuak |
Gabon, Urte berri festa, Uhiba bilera |
Osagarriak
- Irlaren trafikoa eta arrantza itsas egoerarekin lotuta daude, ekitaldien egutegian eragina sortuz.
- Eurite garaiko iragazkien iraupena elikadura kulturen hazkuntzan eta tradiziozko uzta jaialdien denbora erabakitzen dute.
- Lehorrak kanpo ekitaldiak eta nabigazioan egokia den bitartean, jaialdiak kontzentratzen dira.
- Azkenaldian klima aldaketak itsas mailaren igoera eta ekaitzak handitzen ari dira, prebentzio ekitaldien garrantzia areagotuz.
Tuvaluko denboraldi ekitaldiak, klima alderen eta irlaren bizitza, sinesmen eta tradizioak bat eginda sortzen dira.